Międzynarodowy Kongres Matematyków (XXVII)

Data ostatniej modyfikacji:
2015-07-12
Autor: 
Małgorzata Mikołajczyk
pracownik IM UWr
Historia ICM

W sierpniu 2014, tradycyjnie jak co cztery lata, począwszy od roku 1897, odbędzie się największe światowe spotkanie matematyków - ICM (International Congress of Mathematicians). Tym razem będzie ono miało miejsce w Seulu w Korei. Poza 30 wykładami plenarnymi obrady na kongresie toczyć się będą w 19 sekcjach tematycznych, w tym jednej poświęconej nauczaniu i popularyzacji matematyki. Tradycyjnie podczas kongresów odbywają się też wykłady dla szerokiej publiczności i dyskusje panelowe, ale najważniejszym punktem programu jest zawsze ogłoszenie laureatów medali Fieldsa i trzech innych międzynarodowych nagród matematycznych. Każdemu kongresowi towarzyszy wiele imprez kulturalnych, turystycznych i popularnonaukowych związanych z matematyką.

Pierwszy kongres odbył się w Zurychu, kolejny - najsłynniejszy - na przełomie wieków - w 1900 roku w Paryżu. To podczas tego spotkania Dawid Hilbert sformułował listę najważniejszych problemów stojących przed matematyką XX wieku. Czteroletni cykl spotkań został zaburzony jeszcze trzykrotnie: podczas I i II wojny światowej (nie odbyły się kongresy w latach 1916, 1940 i 1944, a spotkanie planowane na rok 1948 odbyło się w 1950) oraz kongres zaplanowany w Warszawie w 1982 roku, który odbył się z rocznym opóźnieniem ze względu na wprowadzenie stanu wojennego. 

Spotkanie w 2006 roku w Madrycie było 25. z kolei. Z tej okazji przygotowana została specjalna wystawa dotycząca historii kongresów. Pieczołowicie zebrano na niej m.in. wszystkie plakaty informacyjne, zaproszenia, dokumenty kongresowe, listy uczestników i listy referatów ze wszystkich poprzednich spotkań. Wirtualny dostęp do tych materiałów jest możliwy z tej strony. W roku 2010 uruchomiono serwer, na którym znajdują się udostępniane bezpłatnie wszystkie archiwalne materiały kongresowe (w tym wykłady) począwszy od I Kongresu. Można je znaleźć pod adresem: http://www.mathunion.org/ICM .

Polacy na ICM

Wykład plenarny lub sekcyjny na zaproszenie międzynarodowego komitetu naukowwgo ICM jest wyróżnieniem dla każdego matematyka. Polacy (w tym wrocławianie) byli zapraszani do wygłoszenia kongresowych odczytów kilkukrotnie.

  • Berlin 1998 - odczyt w sekcji "Logika" wygłosił prof. Ludomir Newelski z Instytutu Matematycznego UWr - laureat tzw. Polskiego Nobla - nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej z 2001 roku.
  • Madryt 2006 - wykład plenarny wygłosił prof. Henryk Iwaniec z Elbląga, a wykłady sekcyjne - warszawiacy: Agata Smoktunowicz (laureatka Europejskiej Nagrody Matematycznej z 2008 roku) - "Algebra", Wiesława Nizioł - "Teoria liczb", Jarosław Włodarczyk - "Algebra i geometria zespolona", Stanisław Szarek - "Algebry operatorów i analiza funkcjonalna" oraz Tomasz Łuczak z Poznania - "Kombinatoryka".
  • Hyderabad 2010 - wykład w sekcji "Geometria" wygłosił prof. Tadeusz Januszkiewicz z Instytutu Matematycznego UWr (od września 2010 kieruje Instytutem Matematycznym Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu).
  • Seul 2014 - wykłady wygłosi dwoje absolwentów IM UWr: w sekcji "Analiza i jej zastosowania" prof. Izabella Łaba i w sekcji "Logika" prof. Sławomir Solecki - obecnie pracują w USA.
Kongresowe nagrody

Podczas każdego kongresu ogłaszane są nazwiska matematyków wyróżnionych za swoje osiągnięcia najważniejszymi międzynarodowymi nagrodami naukowymi w dziedzinie matematyki (jak wiadomo w tej branży nie przyznaje się nagród Nobla) przyznawanymi przez Międzynarodową Unię Matematyczną. Są to: 

  • medale Fieldsa - odpowiednik nagrody Nobla dla matematyków, przyznawane od 1936 roku matematykom do 40. roku życia (o laureatach z ostatnich lat czytaj tutaj),
  • nagroda Rolfa Nevanlinny przyznawana w dziedzinie informatyki teoretycznej od 1982 roku również tylko młodym matematykom,
  • nagroda Karola Gaussa za osiągnięcia w dziedzinie zastosowań matematyki, przyznawana od 2006 roku,
  • medal Cherna przyznany od 2010 roku za wybitny dorobek naukowy całego życia - patronem nagrody jest chiński matematyk Shiing-Shen Chern [1911-2004].

Od 2010 roku przyznawana jest jeszcze jedna nagroda - Lilavati Prize - za wybitne osiągnięcia w popularyzacji matematyki w społeczeństwie. Wręczana jest podczas ceremonii zamknięcia ICM. Od 2014 roku jest fundowana przez Infosys.

Medal Fieldsanagroda Rolfa Nevanlinnynagroda Karola Gaussamedal Shiing-Shen Cherna

27 ICM 2014, Seul (Korea)

Organizatorzy zebrali imponujące środki na pokrycie kosztów uczestnictwa 1000 młodym matematykom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Poza wykładami plenarnymi i obradami w sekcjach odbyły się trzy dni tematyczne poświęcone nauczaniu, historii i popularyzacji matematyki. Organizatorzy wydali także specjalny matematyczny kalendarz wiążący każdą datę z pewnym faktem z zakresu od matematyki elementarnej po matematykę współczesną oraz od błyskotliwych matematycznych dowcipów po istotne i poważne twierdzenia. Szczegółowy program kongresu podano na stronie http://www.icm2014.org. Wśród imprez towarzyszących ICM znalazły się m.in.: interaktywna wystawa "Imaginary", konferencja Bridges dotycząca związków matematyki z różnymi dziedzinami sztuki oraz turniej go.

26 ICM 2010, Hyderabad (Indie)

Szczegółowy program kongresu podano na stronie http://www.icm2010.in. Tam też można było śledzić na żywo ceremonię  otwarcia i wykłady panelowe.

Nie tylko matematyką żyje matematyk, toteż podczas Kongresu odbyło się wiele imprez towarzyszących, m.in. wycieczki krajoznawcze, pokazy klasycznego tańca hinduskiego i koncerty muzyczne. Niewątpliwą atrakcją będzie mecz symultaniczny 20 najlepszych szachistów wybranych z grona matematyków z szachowym arcymistrzem świata - hindusem Viswanathanem Anandem. Ze specjalnym spektaklem wystąpi też londyński teatr "Complicite". Będzie to przedstawienie pt. "Znikająca liczba" poświęcone przyjaźni i współpracy jednego z najsłynniejszych matematyków brytyjskich G. Hardyego z genialnym hinduskim matematykiem-samoukiem Ramanujanem, nazywanej "najbardziej romantycznym epizodem w historii matematyki". Spektakl zdobył Nagrodę Krytyków w 2007 roku i Nagrodę im. Lawrence'a Oliviera w 2008 roku.

Poprzednie ICM

Oto lista wszystkich dotychczasowych Kongresów Matematyków.

  • 1. Zürich, Szwajcaria (1897)
  • 2. Paryż, Francja (1900)
  • 3. Heidelberg, Niemcy (1904)
  • 4. Rzym, Włochy (1908)
  • 5. Cambridge, UK (1912)
  • 6. Strasbourg, Francja (1920)
  • 7. Toronto, Kanada (1924)
  • 8. Bolonia, Włochy (1928)
  • 9. Zürich, Szwajcaria (1932)
  • 10. Oslo, Norwegia (1936)
  • 11. Cambridge, USA (1950)
  • 12. Amsterdam, Holandia (1954)
  • 13. Edinburgh, UK (1958)
  • 14. Sztokholm, Szwecja (1962)
  • 15. Moskwa, ZSRR (1966)
  • 16. Nicea, Francja (1970)
  • 17. Vancouver, Kanada (1974)
  • 18. Helsinki, Finlandia (1978)
  • 19. Warszawa, Polska (1982, odbył się w 1983)
  • 20. Berkeley, USA (1986)
  • 21. Kyoto, Japonia (1990)
  • 22. Zürich, Szwajcaria (1994)
  • 23. Berlin, Niemcy (1998)
  • 24. Pekin, Chiny (2002)
  • 25. Madrid, Hiszpania (2006)
  • 26. Hyderabad, Indie (2010)
  • 27. Seul, Korea (2014)

 

Powrót na górę strony